ΕΠΕΙΔΗ, κρίνεται ότι επέστη ο χρόνος για ενδυνάμωση της συμμετοχής των πολιτών στο πολιτικό γίγνεσθαι,
ΚΑΙ ΕΠΕΙΔΗ, είναι ευρέως πλέον αποδεκτό ότι τα δημοκρατικά ελλείμματα τα οποία αναντίρρητα επιφέρει η λειτουργία της έμμεσης αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας είναι δυνατόν να αμβλυνθούν μόνο με την άμεση εμπλοκή των πολιτών στη διαμόρφωση προτάσεων πολιτικής και συνακόλουθα την παροχή δικαιώματος ανάληψης πρωτοβουλίας με σκοπό την εκκίνηση νομοθετικής διαδικασίας με απώτερο στόχο τη θέσπιση τέτοιων προτάσεων σε νόμους,
ΚΑΙ ΕΠΕΙΔΗ, δικαιώματα άμεσης συμμετοχικής δημοκρατίας είναι δυνατόν, μεταξύ άλλων, να λαμβάνουν τη μορφή της λαϊκής νομοθετικής πρωτοβουλίας πολιτών, με την οποία υποβάλλεται στη νομοθετική εξουσία πρόταση για νομοθετική ρύθμιση συγκεκριμένου θέματος,
ΚΑΙ ΕΠΕΙΔΗ, η νομοθετική πρωτοβουλία πολιτών, είτε άμεσου είτε έμμεσου τύπου, συνιστά θεσμό άμεσης συμμετοχικής δημοκρατίας, σαφώς διακρινόμενο από άλλους ανάλογους θεσμούς συμμετοχικής δημοκρατίας, άμεσης ή έμμεσης μορφής, οι οποίοι θεσμοί είτε ήδη ισχύουν στη Δημοκρατία είτε κρίνεται σκόπιμο να θεσπιστούν εν ευθέτω χρόνω, ο οποίος δύναται να ισχύει παράλληλα με αυτούς, αλλά και με την υπερεθνική Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών,
ΚΑΙ ΕΠΕΙΔΗ, κρίνεται ότι η παροχή δικαιώματος στους πολίτες να συμμετέχουν στη νομοθετική διαδικασία δυνατόν να λάβει καταρχάς τη μορφή της κοινοβουλευτικής νομοθετικής πρωτοβουλίας εν στενή εννοία, υπό την επιφύλαξη των συνταγματικών διατάξεων περί του δικαιώματος υποβολής νομοσχεδίων και προτάσεων νόμου και περί της υπό του Άρθρου 54 του Συντάγματος επιφυλασσόμενης υπέρ του Υπουργικού Συμβουλίου εκτελεστικής εξουσίας, αλλά και περί των συνταγματικά καθορισμένων τρόπων άσκησης κοινοβουλευτικού ελέγχου επί των πράξεων και παραλείψεων της εκτελεστικής εξουσίας, ώστε επ’ ουδενί λόγω να αλλοιώνεται ή με οποιονδήποτε τρόπο να υποκαθίσταται η λειτουργία της έμμεσης αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, και περαιτέρω να μην προκαλούνται φαινόμενα υπέρβασης της αρχής της διακρίσεως των εξουσιών, η οποία διέπει και διατρέχει καθ’ ολοκληρίαν το πολιτειακό σύστημα της Δημοκρατίας, και συνακόλουθα να μην παραβιάζονται τα συνταγματικά καθορισμένα όρια άσκησης εκάστης συντεταγμένης εξουσίας,
Για όλους αυτούς τους λόγους, η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως:
1. Ο παρών Νόμος θα αναφέρεται ως ο περί της Κοινοβουλευτικής Νομοθετικής Πρωτοβουλίας Πολιτών Νόμος του 2026.
2. Για τους σκοπούς του παρόντος Νόμου, εκτός εάν από το κείμενο προκύπτει διαφορετική έννοια-
«αρμόδια αρχή» σημαίνει τον Γενικό Διευθυντή της Βουλής ή δεόντως εξουσιοδοτημένο από αυτόν εκπρόσωπό του∙
«Βουλή» σημαίνει τη Βουλή των Αντιπροσώπων·
«δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα» έχει την έννοια που αποδίδεται στον όρο αυτό από το άρθρο 2 του περί της Προστασίας των Φυσικών Προσώπων Έναντι της Επεξεργασίας των Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και της Ελεύθερης Κυκλοφορίας των Δεδομένων αυτών Νόμου∙
«διαδικτυακός τόπος νομοθετικής πρωτοβουλίας» σημαίνει τον διαδικτυακό τόπο που καθορίζεται δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 10∙
«διοργανωτές» σημαίνει τα προβλεπόμενα στο άρθρο 4 πρόσωπα∙
«θέμα κοινού ενδιαφέροντος και/ή κοινής ωφελείας» σημαίνει θέμα το οποίο εμπίπτει στον τομέα του περιβάλλοντος, της γεωργίας, της ενέργειας, των μεταφορών, της προστασίας καταναλωτών, της κοινωνικής πρόνοιας, της δικαιοσύνης ή της παιδείας και περιλαμβάνει θέματα τα οποία αφορούν, μεταξύ άλλων, την ισότητα των φύλων, τον πολιτισμό, τη νεολαία, τον αθλητισμό, την επαγγελματική εκπαίδευση, την εξάλειψη της φτώχιας και του κοινωνικού αποκλεισμού και άλλα συναφή ειδικότερα ζητήματα τα οποία επηρεάζουν την ποιότητα ζωής των πολιτών·
«Κανονισμός (ΕΕ) 2016/679» σημαίνει την πράξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τίτλο «Κανονισμός (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων)»·
«νομοθετική πρωτοβουλία» σημαίνει την πρωτοβουλία αριθμού πολιτών η οποία, με την εξασφάλιση του απαιτούμενου αριθμού υπογραφόντων, καλεί τη Βουλή να προβεί σε νομοθετική ρύθμιση θέματος κοινού ενδιαφέροντος και/ή κοινής ωφελείας.
3.-(1) Σκοπός του παρόντος Νόμου είναι η ρύθμιση της διαδικασίας υποβολής νομοθετικής πρωτοβουλίας, η οποία συνίσταται στην υποβολή αιτιολογημένης πρότασης στη Βουλή για ρύθμιση θέματος κοινού ενδιαφέροντος και/ή κοινής ωφελείας.
(2) Οι διατάξεις του παρόντος Νόμου εφαρμόζονται άνευ επηρεασμού του δικαιώματος της εκτελεστικής εξουσίας να υποβάλλει νομοσχέδια και των βουλευτών να υποβάλλουν προτάσεις νόμου.
(3) Η υποβολή νομοθετικής πρωτοβουλίας δεν δεσμεύει τη Βουλή καθ’ οιονδήποτε τρόπο να ψηφίσει αυτή σε νόμο ή να προβεί σε οποιαδήποτε άλλη ενέργεια με απώτερο στόχο την ψήφισή της σε νόμο σε μεταγενέστερο στάδιο.
4.-(1) Νομοθετική πρωτοβουλία δύναται να υποβληθεί από τουλάχιστον πέντε (5) πολίτες της Δημοκρατίας, εγγεγραμμένους στον εκλογικό κατάλογο σύμφωνα με τις διατάξεις του περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου, οι οποίοι ορίζονται ως διοργανωτές της εν λόγω νομοθετικής πρωτοβουλίας.
(2) Οι διοργανωτές ορίζουν έναν (1) εκπρόσωπο και έναν (1) αναπληρωτή εκπρόσωπο αυτών ως πρόσωπα επικοινωνίας με τη Βουλή.
(3) Για τους σκοπούς του παρόντος Νόμου, οι διοργανωτές θεωρούνται υπεύθυνοι επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σύμφωνα με τις διατάξεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 και του περί της Προστασίας των Φυσικών Προσώπων Έναντι της Επεξεργασίας των Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και της Ελεύθερης Κυκλοφορίας των Δεδομένων Αυτών Νόμου και εφαρμόζουν τα κατάλληλα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα για την προστασία των δεδομένων αυτών.
5. Οι διοργανωτές υποβάλλουν ηλεκτρονικά την προτεινόμενη νομοθετική πρωτοβουλία, μέσω του διαδικτυακού τόπου νομοθετικής πρωτοβουλίας, συνοδευόμενη από τις πληροφορίες και τα έγγραφα που προβλέπονται στο Παράρτημα Ι, στην ελληνική, τουρκική ή αγγλική γλώσσα, για να εξεταστεί από την αρμόδια αρχή.
6.-(1) Η αρμόδια αρχή, εντός δύο (2) μηνών από την υποβολή της προτεινόμενης νομοθετικής πρωτοβουλίας, εξετάζει κατά πόσο αυτή πληροί τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
(α) Οι διοργανωτές πληρούν τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στο εδάφιο (1) του άρθρου 4∙
(β) η προτεινόμενη νομοθετική πρωτοβουλία-
(i) συνάδει με τις συνταγματικά προβλεπόμενες αρμοδιότητες της Βουλής και δεν αντίκειται στις διατάξεις του Άρθρου 80 του Συντάγματος∙
(ii) δεν αφορά ίδιο ή παρόμοιο θέμα για το οποίο έχει ήδη υποβληθεί ή δημοσιευθεί νομοθετική πρωτοβουλία∙
(iii) δεν αντίκειται σε θεμελιώδες Άρθρο του Συντάγματος και/ή στα θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίες ως αυτά κατοχυρώνονται στο Μέρος ΙΙ του Συντάγματος∙
(iv) δεν αντίκειται σε νόμους που θεσπίζονται και/ή πράξεις που διενεργούνται και/ή μέτρα που λαμβάνονται από τη Δημοκρατία, τα οποία καθίστανται αναγκαία από τις υποχρεώσεις της ως κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ούτε αντίκειται στο πρωτογενές δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε Ευρωπαϊκούς Κανονισμούς, Οδηγίες, Αποφάσεις ή άλλες πράξεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή δεσμευτικά μέτρα νομοθετικού χαρακτήρα που θεσπίζονται από αυτήν ή τα θεσμικά της όργανα ή τα αρμόδια της σώματα στη βάση των ιδρυτικών της συνθηκών∙
(v) δεν αντίκεται στο διεθνές δίκαιο που δεσμεύει τη Δημοκρατία∙ και
(vi) δεν πλήττει τη δημόσια τάξη και/ή τη δημόσια ασφάλεια.
(2) Η αρμόδια αρχή-
(α) σε περίπτωση που διαπιστώνει ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις, καθοριζόμενες στο εδάφιο (1), εγκρίνει τη δημοσίευση της προτεινόμενης πρωτοβουλίας πολιτών στον διαδικτυακό τόπο νομοθετικής πρωτοβουλίας, συνοδευόμενη από τον τίτλο και την περιγραφή του σκοπού αυτής και ενημερώνει σχετικά τους διοργανωτές∙ ή
(β) σε περίπτωση που διαπιστώνει ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις, καθοριζόμενες στο εδάφιο (1), απορρίπτει τη δημοσίευση της προτεινόμενης νομοθετικής πρωτοβουλίας και ενημερώνει σχετικά τους διοργανωτές, αναφέροντάς τους, τους λόγους απόρριψής της.
(3)(α) Για σκοπούς διενέργειας του προβλεπόμενου στην παράγραφο (α) του εδαφίου (1) ελέγχου, υποβάλλεται από την αρμόδια αρχή αίτημα προς τον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εσωτερικών για επαλήθευση των στοιχείων των διοργανωτών, τηρουμένων των διατάξεων που αφορούν στα απαραίτητα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα για την ασφάλεια των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που προβλέπονται στις διατάξεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 και του περί της Προστασίας των Φυσικών Προσώπων Έναντι της Επεξεργασίας των Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και της Ελεύθερης Κυκλοφορίας των Δεδομένων Αυτών Νόμου.
(β) Ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Εσωτερικών ενημερώνει την αρμόδια αρχή εντός τριάντα (30) ημερών από τη λήψη του ως άνω προβλεπόμενου αιτήματος σχετικά με το αποτέλεσμα του ελέγχου.
7.-(1) Πρόσωπο που επιθυμεί να υποστηρίξει προτεινόμενη νομοθετική πρωτοβουλία, η οποία έχει δημοσιευθεί σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 6, δηλώνει την υποστήριξή του με τη συμπλήρωση και υποβολή ηλεκτρονικής δήλωσης υποστήριξης στον διαδικτυακό τόπο νομοθετικής πρωτοβουλίας, η οποία περιέχει τα στοιχεία που προβλέπονται στο Παράρτημα ΙΙ, εντός έξι (6) μηνών από την ημερομηνία δημοσίευσής της.
(2) Προτεινόμενη νομοθετική πρωτοβουλία δύναται να υποστηριχθεί από πολίτες της Δημοκρατίας εγγεγραμμένους στον εκλογικό κατάλογο σύμφωνα με τις διατάξεις του περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου.
(3) Έκαστος υπογράφων δύναται να υποστηρίξει συγκεκριμένη προτεινόμενη νομοθετική πρωτοβουλία μόνο μία φορά.
(4) Ο ελάχιστος απαιτούμενος αριθμός υπογραφόντων για να εξεταστεί περαιτέρω η προτεινόμενη νομοθετική πρωτοβουλία ανέρχεται στους πέντε χιλιάδες (5.000) υπογράφοντες.
(5) Με την εκπνοή της προβλεπόμενης στο εδάφιο (1) προθεσμίας, η αρμόδια αρχή μεριμνά, ώστε στον διαδικτυακό τόπο νομοθετικής πρωτοβουλίας να-
(α) αναγράφεται ότι η προθεσμία υποβολής δήλωσης υποστήριξης για τη συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία έχει εκπνεύσει· και
(β) καταγράφεται ο αριθμός δηλώσεων υποστήριξης που έχει συγκεντρωθεί και κατά πόσο αυτός είναι ο απαιτούμενος σύμφωνα με τις διατάξεις του εδαφίου (4) αριθμός για περαιτέρω εξέταση της προτεινόμενης νομοθετικής πρωτοβουλίας.
8.-(1) Με την εκπνοή της προβλεπόμενης στο εδάφιο (1) του άρθρου 7 προθεσμίας και νοουμένου ότι έχει συγκεντρωθεί ο προβλεπόμενος στο εδάφιο (4) του ίδιου άρθρου ελάχιστος απαιτούμενος αριθμός υπογραφόντων, η αρμόδια αρχή υποβάλλει αίτημα στον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εσωτερικών για επαλήθευση των δηλώσεων υποστήριξης που συγκεντρώθηκαν.
(2) Ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Εσωτερικών ενημερώνει την αρμόδια αρχή εντός τριάντα (30) ημερών από τη λήψη του ως άνω προβλεπόμενου αιτήματος σχετικά με το αποτέλεσμα του ελέγχου και πιστοποιεί τον αριθμό των έγκυρων δηλώσεων υποστήριξης.
(3) Η αρμόδια αρχή ενημερώνει τους διοργανωτές για το αποτέλεσμα του ελέγχου των έγκυρων δηλώσεων υποστήριξης εντός μίας (1) εβδομάδας από τη λήψη της σχετικής ενημέρωσης από τον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εσωτερικών.
11.-(1) Για σκοπούς εφαρμογής των διατάξεων του παρόντος Νόμου, όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς κατά τη συλλογή και επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα υπόκεινται στις διατάξεις του Κανονισμού 2016/679 και του περί Προστασίας των Φυσικών Προσώπων Έναντι της Επεξεργασίας των Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και της Ελεύθερης Κυκλοφορίας των Δεδομένων αυτών Νόμου.
(2) Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που συλλέγονται για συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία δεν χρησιμοποιούνται για κανένα άλλο σκοπό, πλην της επαλήθευσης των στοιχείων των διοργανωτών και των δηλώσεων υποστήριξης.
(3) Υπό την επιφύλαξη των διατάξεων του εδαφίου (4), τα στοιχεία των διοργανωτών και όλες οι δηλώσεις υποστήριξης που λήφθηκαν, καθώς και οποιαδήποτε αντίγραφα αυτών, καταστρέφονται το αργότερο εντός έξι (6) μηνών από την ημερομηνία ενημέρωσης της αρμόδιας αρχής για τα αποτελέσματα του ελέγχου και πιστοποίησης του αριθμού των έγκυρων δηλώσεων υποστήριξης σύμφωνα με το άρθρο 8.
(4) Τα στοιχεία των διοργανωτών και οι δηλώσεις υποστήριξης για συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία δύναται να διατηρούνται πέραν του χρονικού ορίου που προβλέπεται στο εδάφιο (3), εάν είναι απαραίτητο λόγω δικαστικής ή διοικητικής διαδικασίας σε σχέση με δεδομένη νομοθετική πρωτοβουλία πολιτών:
12. Οποιαδήποτε ζητήματα είναι δεκτικά ρυθμίσεως και αφορούν στις ακολουθητέες διαδικασίες υποβολής και συζήτησης νομοθετικής πρωτοβουλίας βάσει των διατάξεων του παρόντος Νόμου ρυθμίζονται, εάν κριθεί σκόπιμο, με βάση τις θεσμικές διατάξεις περί των διαδικασιών λειτουργίας της Βουλής.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι
(Άρθρο 5)
ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ
ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ
Τα στοιχεία που απαιτούνται για την υποβολή νομοθετικής πρωτοβουλίας είναι τα ακόλουθα:
1. Ο τίτλος της προτεινόμενης νομοθετικής πρωτοβουλίας, ο οποίος δεν υπερβαίνει τους εκατό (100) χαρακτήρες.
2. Περιγραφή του σκοπού της προτεινόμενης νομοθετικής πρωτοβουλίας, η οποία δεν υπερβαίνει τους πεντακόσιους (500) χαρακτήρες. Οι διοργανωτές δύναται να επισυνάψουν σε παράρτημα περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το αντικείμενο, τους στόχους και το πλαίσιο της προτεινόμενης νομοθετικής πρωτοβουλίας.
3. Το πλήρες ονοματεπώνυμο των διοργανωτών και ο αριθμός ταυτότητας αυτών και τα στοιχεία επικοινωνίας του εκπρόσωπου και του αναπληρωτή εκπροσώπου αυτών.
4. Ρητή συγκατάθεση των διοργανωτών στην επεξεργασία των προσωπικών τους δεδομένων σύμφωνα με τις διατάξεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 και του περί της Προστασίας των Φυσικών Προσώπων Έναντι της Επεξεργασίας των Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και της Ελεύθερης Κυκλοφορίας των Δεδομένων αυτών Νόμου.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ
(Άρθρο 7)
ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ
Τα στοιχεία που απαιτούνται για την υποστήριξη προτεινόμενης νομοθετικής πρωτοβουλίας πολιτών είναι τα ακόλουθα:
1. Το πλήρες ονοματεπώνυμο και ο αριθμός ταυτότητας του υπογράφοντα.
2. Η ηλεκτρονική διεύθυνση ή το τηλέφωνο επικοινωνίας του υπογράφοντα, μέσω του οποίου θα γίνει η πιστοποίηση της υποστήριξης της συγκεκριμένης νομοθετικής πρωτοβουλίας.
3. Ρητή συγκατάθεση του υπογράφοντα στην επεξεργασία των προσωπικών του δεδομένων σύμφωνα με τις διατάξεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 και του περί της Προστασίας των Φυσικών Προσώπων Έναντι της Επεξεργασίας των Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και της Ελεύθερης Κυκλοφορίας των Δεδομένων αυτών Νόμου.